Starbucks, 29 Eylül 2026’da Doğu Türkistan’ın Urumçi kentinde ilk iki mağazasını açtı. Uluslararası Büyük Bazar ve Tienşan Uluslararası Havalimanı’nda faaliyete başlayan mağazalar, şirketin bölgedeki ilk mağazaları oldu.
Uygur Kültürüne Ait Unsurlar Mağaza Tasarımında Kullanıldı
Uluslararası Büyük Bazar’daki mağazanın tasarımında atlas ipeği ve geleneksel müzik aletleri gibi Uygur kültürüne ait unsurlara yer verildi. Mağazalarda yerel tatlardan esinlenen içecekler de satışa sunuldu.
Çin devlet medyasının aktardığı yazılı açıklamada Starbucks Çin CEO’su Molly Liu, bölgeye girişin mağaza ağını genişletmenin yanı sıra müşterilerle kalıcı ilişkiler kurmayı amaçladığını belirtti. Çin medyası açılışları, bölgenin tüketim ve turizm sektöründeki gelişiminin bir göstergesi olarak sundu.
Diasporadaki Uygurların açılışlara yönelik eleştirileri, uluslararası markaların varlığının bölgedeki baskıları örten bir normalleşme görüntüsü oluşturmasına odaklanıyor. Bu eleştiriler, Çin’in Doğu Türkistan’da izlediği politikalar için kullanılan “Potemkin köyü” benzetmesiyle örtüşüyor: Dışarıya refah ve kültürel canlılık görüntüsü sunulurken, bu görüntünün arkasındaki insan hakları ihlalleri görünmez kılınıyor. Uygur kültürüne ait unsurların mağazalarda sergilenmesi de bu çerçevede, Uygurların kendi kültürlerini özgürce yaşatma imkânları üzerindeki baskılar sürerken kültürün turistik bir vitrine dönüştürülmesi olarak eleştiriliyor.
ABD Kongresinden Mağazaların Kapatılması Çağrısı
Açılışlar, Uygurlara yönelik insan hakları ihlalleri nedeniyle tepki çekti. ABD Temsilciler Meclisi Çin Komitesi Başkanı John Moolenaar, 1 Ekim’de yayımladığı açıklamada Starbucks’ın kararını eleştirerek mağazaların kapatılmasını istedi.
Moolenaar, sosyal sorumluluk vurgusu yapan bir şirketin, Uygurların dinî ve kültürel kimliklerinin baskı altında olduğu bölgede faaliyet göstermesini ahlaken kabul edilemez bulduğunu belirtti. Starbucks’ın bölgedeki ticari varlığının, Amerikan markasını Çin Komünist Partisinin Uygurlara yönelik baskı politikalarıyla ilişkilendirdiğini savundu.
Reuters’ın 2 Ekim tarihli haberine göre Starbucks, eleştiriler hakkında yorum talebine yanıt vermedi. Çin Dışişleri Bakanlığı ise baskı iddialarını reddederek bölgenin istikrar ve ekonomik büyüme yaşadığını savundu.
